DÜNYA DOSTLUĞUNUN AXİRƏTƏ TƏSİRLƏRİ VARDIRMI?
(Teyan saytına istinadən) /İslami ayə və hədislədə dostluq mövzusuna çox işaə edilmişdi. Onlaın i hissəsi insanın u dünyadakı dostluğunun Qiyamətə təsiindən əhs edi. u hədislədə deyili \"İnsan hə nəyi sevisə və ona meh göstəisə, onunla məhşu ola. İstə ən sevimli və ya ən müqəddəs xilqət olsun, yəni Əhli-eyt (ə) olsun, istəsə də dəyəsiz daş-qaş olsun”. /İmam Əli (ə) uyuu \"Hə kim izi sevəsə, Qiyamətdə izimlə olacaqdı. Əgə kimsə daşı sevəsə, şühəsiz Allah onu həmin şeylə məhşu edə”. / /İnsanın sevdikləi ilə Qiyamət günü məhşu olmasının səəi odu ki, insan sevdiyi şeyi öz hədəfi qəa vei. u hədəf nəticəsində insanın uhu ona çevili. Təiidi ki, pak insanlaa əslənilən məhəət insanın ütün valığına təsi qoyu. İslam taixində də u mövzunun nümunələinə ast gəlmək olu. \"i gün Peyğəməin (s) nökəi Suan o Həzətə (s) deyi Ey əsulallah! Anam və atam sənə fəda olsun. Qiyamət nə vaxt olacaqdı?” Peyğəmə (s) uyuu \"Həmin gün üçün və səndən sual edilən gün üçün nə hazılığın vadı?” Deyi \"Ya əsulallah! Çox sayda əməlim yoxdu. Ancaq Allahı və onun Peyğəməini (s) seviəm”. Həzət (s) uyuu \"Sənin Allahın əsulu ilə dostluğun hansı həddədi?” Deyi \"Səni haqq olaaq məus edən Allaha and olsun ki, sənin məhəətin mənim qəlimdə o həddədi ki, əgə məni qılıncla tikə-tikə etsələ, qayçı ilə xıda-xıda doğasala, odda yandısala, dəyiman daşının altında əzsələ - mənim üçün daha asandı. Nəinki sizə və ya Əhli-eytdən (ə) iinə və ya təəfdaşlaınıza qaşı qəlimdə kin əsləyəm. Sizdən sona mənim yanımda Allahın ən sevimli əndəsi o kəsdi ki, sizinlə dostluqda aşqalaından qaağa düşə. Həmçinin mənim yanımda ən nifət etdiyim kəs o kəsdi ki, sizi və ya sizin təəfdaşlaınızdan iini düşmən hesa edə. u mənim sizə olan dostluğumun həddidi. Əgə məndən qəul olunasa, şühəsiz əməlisalehlədən olaam. Əgə Allah undan qeyi i əməli istəyisə, elə i əməli tanımıam ki, ona etiqad əsləyəm”. / /Həzət Peyğəmə (s) uyuu \"Sənə müjdə olsun! Şühəsiz ki, Qiyamət günü hə i insan o kəslə i yedə ola ki, onu sevi. Ey Suan! Əgə yelə göy aası sənin günahınla dolu olasa, u dostluq nəticəsində onla məhv ola. Günəşin nu saçdığı saf daşın üzəində nuun məhv olmasından da tez i zamanda məhv ola”. / /Şühəsiz ki, u hədis əməlsiz dostluğu nəzədə tutmu. Çünki Quan dəfələlə ehiştə gimək meyaının iman və saleh əməl olduğunu vuğulayı. Suanın əməlsiz dostluq dedikdə məqsədi Allah dəgahında layiqli i əməlin olmaması idi. / /i gün Peyğəmə (s) Suanla qaşılaşı və göü ki, əngi qaçmışdı. Çox aıq və zəif olmuşdu. Ondan souşu \"Suan! Niyə əngin dəyişi və u qədə zəif olmusan?” Deyi \"Ey Allahın əsulu! Heç i dədim və naahatlığım yoxdu. Ancaq o zaman ki, sizi xatılayıam, uhumda i tufan əmələ gəli. Daxilimdə qaynayan i dalğa hiss ediəm. Gücüm əldən gedi. Təzəlikdə i fiki məni naahat edi. Mən fikiləşiəm ki, axiətdə səndən ayı olacağam. Əgə elə olasa, mən sizdən ayılmağıma nə edəəm? Fəz edək ki, ehiştə də getdim, mənim məqamım sizin məqamınızdan daha alçaq və aşağıdı. Əgə ehiştə getməsəm ki, məlumdu. Sizi heç i zaman göməyəcəyəm. u fiki mənə çox əziyyət vei”. Elə u zaman u ayə nazil olu \"Allaha və Onun Peyğəməinə itaət edənlə (dünya və axiətdə) Allahın nemət vediyi kəslələ – peyğəmələ, doğuçula, şəhidlə, əməlləə şahid olanla və saleh insanlala – ilikdədilə. Onla gözəl dostladı”. (\"Nisa” 69). / /Sona Peyğəmə (s) uyuu \"Allaha and olsun ki, mən - canından, ata-anasından, ailə və övladlaından və ütün insanladan onun üçün sevimli olmayınca, heç i əndə iman gətiməz”. / /Ələttə Peyğəməə (s) u sevgini təkcə Suan əsləmidi. İslam taixində çox sayda insanla olmuşdu ki, Peyğəməə (s) ənzəməyə çalışmışdıla. Onun kimi geyinmiş və onun geyindiyi paltaın əngində geyinmiş, iadətdə və hətta yemək yeməkdə elə ona ənzəməyə çalışmışdıla. / /Ona göə də o kəslə ki, qəlləində Peyğəmələ (s) olmağı azu edilə, dilləi ilə unu Allahdan istəyilə, ilməlidilə ki, unun tək yolu - o Həzətlə (s) və onun pak Əhli-eyti (ə) ilə ilikdə olmaqda və onu adınca getməkdədi. Məhəət vadisindəki u tellə əgə möhkəmdisə, həm u dünyada və həm də axiətdə onlala i yedə ola. / /Əgə kimsə u cü müqəddəs dostluq yeinə qəlini dəyəsiz şeyləə veidisə, Qiyamət günü çox təssüflənəcəkdi. i daha fayda veməyəcək peşmançılıqla deyəcəkdi «Vay olsun mənə! Kaş (mənim azmağıma səə olan) filankəsi (özümə) dost tutmayaydım». (\"Fuqan” 28).