Gözəl əxlaq insanın haraya aparır ? Hədislərdən incə sözlər ....
Gözəl əxlaq (hüsnül-xüluq) Quranda və Əhli-beyt (ə) hədislərində insanı həm dünya həyatında kamilliyə, həm də axirətdə Allahın rəhmətinə və yüksək məqama aparan əsas xüsusiyyətlərdən biri kimi təqdim olunur.
....
Quranda gözəl əxlaq
1. Peyğəmbər (s) ən gözəl əxlaq nümunəsidir
Allah-Təala buyurur:
“Həqiqətən, sən böyük bir əxlaq üzərindəsən.”
— Qələm, 68:4
Şiə təfsir ənənəsində bu ayə Peyğəmbərin (s) əxlaqının ucalığını göstərən əsas ayələrdəndir. Yəni müsəlman üçün əxlaqın ən kamil nümunəsi Rəsulullahdır (s).
...
2. Pisliyə yaxşılıqla cavab vermək
Quranda buyurulur:
“Yaxşılıqla pislik eyni deyil. Sən pisliyi ən gözəl şəkildə dəf et. O zaman səninlə arasında düşmənçilik olan kimsə sanki yaxın bir dost olar.”
— Fussilət, 41:34
Bu ayə əxlaqın çox mühüm bir prinsipini göstərir: insan qarşı tərəfin pisliyinə eyni şəkildə cavab verməməli, mümkün olduqda səbir, bağışlama və yaxşılıqla davranmalıdır.
Əhli-beyt (ə) hədislərində gözəl əxlaq
....
3. İmam Əli (ə): Əxlaq insanın ən qiymətli sərvətidir
İmam Əli (ə) buyurur:
“Gözəl əxlaq ən üstün xüsusiyyətdir.”
Bu məna İmam Əlinin (ə) müxtəlif hikmət və nəsihətlərində geniş şəkildə vurğulanır. Əxlaq insanın zahiri görünüşündən, malından və mövqeyindən daha dəyərli mənəvi sərvət kimi təqdim edilir.
Mənbə: Ğurərul-Kələm və Dürərul-Kəlim, İmam Əli (ə).
....
4. İmam Sadiq (ə): Gözəl əxlaqın böyük savabı
İmam Cəfər Sadiqdən (ə) rəvayət olunur:
“Həqiqətən, gözəl əxlaq günəşi əridib yox etdiyi kimi günahları əridər.”
Mənbə: əl-Kafi, c. 2, “İman və küfr” kitabı, “Hüsnül-xülq” babı.
...
Bu çox mühüm bir məqamdır: Əhli-beyt (ə) məktəbində əxlaq sadəcə sosial davranış deyil. Səbir, bağışlama, təvazökarlıq, mərhəmət və insanlarla yaxşı rəftar insanın mənəvi təmizlənməsinə səbəb olur.
.....
5. İmam Baqir (ə): Kamilliyin mühüm göstəricisi
İmam Məhəmməd Baqir (ə) buyurur:
“Möminin ən üstün xüsusiyyətlərindən biri gözəl əxlaqdır.”
Mənbə: əl-Kafi, c. 2, “İman və küfr” bölməsi.
....
Bəs gözəl əxlaq insanı hara aparır?
Əhli-beyt (ə) məktəbinin baxışından bunu belə ümumiləşdirmək olar:
Gözəl əxlaq → nəfsi tərbiyə edir → günahlardan uzaqlaşdırır → insanlarla münasibəti düzəldir → iman və təqvanı gücləndirir → Allahın razılığına yaxınlaşdırır → axirət səadətinə aparır.
....
Quranda Allah-Təala buyurur:
“Həqiqətən, Allah yanında sizin ən hörmətliniz ən təqvalı olanınızdır.”
— Hucurat, 49:13
Deməli, insanın Allah yanındakı dəyəri mal-dövlət, soy-kök və vəzifə ilə deyil, təqva və mənəvi keyfiyyətlərlə ölçülür.
Əhli-beytin (ə) tərbiyəsində də təqva ilə əxlaq bir-birindən ayrılmır. Məsələn, insan namaz qılır, oruc tutur, amma insanlara zülm edir, təhqir edir, qeybət edir və haqq yeyirsə, onun ibadətinin ruhunda ciddi problem var.
....
İmam Əlinin (ə) çox gözəl bir sözü
“Əxlaqını gözəlləşdir ki, Allah sənin hesabını yüngülləşdirsin.”
Mənbə: Ğurərul-Kələm, İmam Əli (ə).
....
Nəticə
Şiə hədis məktəbinə görə əxlaq insanın imanının meyarlarından biridir. Əsl mömin yalnız çox ibadət edən deyil, həm də:
səbirli,
bağışlayan,
təvazökar,
mərhəmətli,
ədalətli,
doğru danışan,
əmanətə sadiq,
valideynlərinə hörmət edən,
insanlara zülm etməyən
şəxsdir.\sualcavab.ge