Səmimi tövbənin Quran və hədislərdə əlamətləri hansılardır ?
Qurana və şiə rəvayətlərinə görə səmimi tövbənin əsas əlaməti yalnız “peşman oldum” demək deyil; günahı tərk etmək, peşman olmaq və bir daha ona qayıtmamağa ciddi qərar verməkdir.
....
Günahı dərhal tərk etmək: “Sonra tövbə edib islah edən...” (Nisa, 4:17–18).
...
Həqiqi peşmanlıq: İmam Əli (ə) tövbəni günahdan peşman olmaq və gələcəkdə təkrarlamamaqla əlaqələndirir.
Qəlbən qayıtmamaq qərarı: Tövbə yalnız dildə istiğfar deyil, davranışın dəyişməsidir.
....
Haqqı qaytarmaq: İnsan haqqı tapdalanıbsa, haqq sahibinə qaytarılmalı və mümkün qədər halallıq alınmalıdır.
Saleh əməllərin artması: Quran: “...tövbə edib iman gətirən və saleh əməl edənlər...” (Furqan, 25:70).
Günahdan sonra həssaslıq: İmam Sadiq (ə) buyurur ki, mömin günah etdikdə peşman olur və bağışlanma diləyir; günahı adi və əhəmiyyətsiz görmək səmimi tövbəyə ziddir.
...
Şiə hədis mənbələrində tövbə haqqında çox təsirli rəvayətlər var. Bir neçəsini:
İmam Əli (ə):
“Tövbə altı şeydən ibarətdir: keçmiş günaha görə peşman olmaq, vacib əməlləri yerinə yetirmək, insanların haqqını qaytarmaq, düşmənçilikləri aradan qaldırmaq, günaha qayıtmamağa qərar vermək və itaətdə özünü yetişdirmək.”
— Nəhcül-bəlağə, hikmət 417
.......
İmam Əli (ə):
“Tövbə qəlbin peşmanlığı, dilin istiğfarı, əzaların günahı tərk etməsi və bir daha günaha qayıtmamaq qərarıdır.”
Bu məna şiə hədis ədəbiyyatında tövbənin mahiyyətini izah edən rəvayətlərdə geniş şəkildə nəql olunur.
......
İmam Sadiq (ə):
“Hər bir mömin günah etdikdən sonra yeddi saat möhlətə malikdir. Əgər tövbə edib Allahdan bağışlanma diləsə, onun günahı yazılmaz.”
— əl-Kafi, “Günahlar və tövbə” bölməsi
......
İmam Baqir (ə):
“Günahından tövbə edən şəxs, günah etməyən kimidir.”
— əl-Kafi
........
Bu son hədis xüsusilə ümidvericidir: səmimi tövbə insanın keçmiş günahının Allah tərəfindən bağışlanmasına səbəb ola bilər. Quranda da belə buyurulur: “Həqiqətən, Allah bütün günahları bağışlayar.” (Zumər, 39:53)\sualcavab.ge