“Müasir dövrdə qurbanlıq” mövzusu əsasən hansı iki istiqamətdə izah olunur ?
“Müasir dövrdə qurbanlıq” mövzusu əsasən iki istiqamətdə izah olunur: fiqhi hökm (ibadət kimi qurban) və onun icrası forması (praktik tətbiq).
1. Qurbanlığın mahiyyəti dəyişirmi?
İslam fiqhində qurban (ərəb. udhiyyə) Əhli-Sünnə və Şiə mənbələrində əsasən İbrahim (ə) ənənəsinə bağlı sabit bir ibadət kimi qəbul olunur.
Qurbanın əsası Quranda:
“Rəbbin üçün namaz qıl və qurban kəs.” (Kövsər 2)
“Biz hər ümmət üçün qurban ibadətini qərar verdik...” (Həcc 34)
➡️ Yəni müasir dövr qurbanın hökmünü dəyişmir. O, ibadət olaraq qalır.
.......
2. Müasir dövrdə fərqlər nədir?
a) Kəsim üsulları
Əvvəllər qurban əsasən evdə və ya kənd şəraitində kəsilirdi. İndi isə:
kəsimxanalar (slaughterhouse)
baytarlıq nəzarəti
gigiyena standartları tətbiq olunur
➡️ Şəriət baxımından əsas şərt qalır:
heyvan şəri qaydada, Allahın adı ilə kəsilməlidir.
......
b) Paylanma sistemi
Müasir dövrdə:
ət çox vaxt paketlənir
yoxsullara sistemli şəkildə çatdırılır
bəzi ölkələrdə təşkilatlar vasitəsilə edilir
➡️ Bu, qurbanın məqsədinə zidd deyil, əksinə daha nizamlıdır.
.........
c) Vəkalət (online qurban)
Müasir dövrdə geniş yayılıb:
insan başqa ölkədə qurban kəsdirməyi vəkil edir
bank və ya təşkilat vasitəsilə ödəniş edilir
Fiqh baxımından:
icazəlidir, əgər:
heyvan düzgün kəsilirsə
niyyət qurban ibadətidir
........
3. Şiə və Sünni yanaşma (qısa müqayisə)
Sünni fiqhində: qurban (udhiyyə) çox vaxt sünnə muəkkədə sayılır.
Şiə fiqhində (məs. Sistani, Xamenei): qurban Həccdə vacib, ümumi halda isə müstəhəbdir (şərtlərə görə fərqlənə bilər).
........
4. Müasir dövrdə əsas məqsəd unudulmur
Qurbanlıq təkcə ət paylamaq deyil:
Allaha yaxınlaşma (qürbət)
təqva (Allahdan qorxma)
sosial ədalət (yoxsula yardım)
Quranda əsas prinsip:
“Onların nə ətləri, nə də qanları Allaha çatır, Ona çatan sizin təqvanızdır.” (Həcc 37)
..........
Nəticə
Müasir dövrdə qurbanlıq:
hökm olaraq dəyişməyib
icra forması modernləşib
əsas ruhu isə təqva və ibadət niyyəti olaraq qalır\sualcavab.ge