Islamda Qurbanlıq mahiyyəti və zərurəti haqda dini qaynaqlarda nələr buyurlur ?
Qurbanlıq (Udhiyyə) İslamda Allaha yaxınlaşmaq (qürb) niyyəti ilə müəyyən günlərdə (Zilhiccə ayının 10–12/13-cü günləri) heyvan kəsmək ibadətidir. Bu ibadətin kökü həm Qurana, həm də mötəbər hədislərə dayanır.
......
1. Qurbanlığın mənası və mahiyyəti
“Qurban” sözü ərəb dilində “qərbə” kökündəndir və “yaxınlaşmaq” deməkdir. Yəni qurbanlıq – insanın Allaha yaxınlaşmaq üçün etdiyi ibadətdir.
Mahiyyəti:
Təqva və itaətin təzahürü
Allah yolunda fədakarlıq
Nemətə şükür
Cəmiyyətə yardım (ət paylamaqla)
Qurban yalnız heyvan kəsmək deyil, əsas məqsəd qəlbin ixlası və Allah üçün təslimiyyətdir.
.....
2. Quranda qurbanlıq
1. Açıq əmr:
“Rəbbin üçün namaz qıl və qurban kəs!”
— Qurani-Kərim, Kövsər surəsi, 2
Bu ayə qurbanlığın ibadət olduğunu açıq şəkildə göstərir.
..........
2. Təqvanın vurğulanması:
“Onların nə əti, nə də qanı Allaha çatmaz. Allaha çatan yalnız sizin təqvanızdır.”
— Qurani-Kərim, Həcc 37
Bu ayə qurbanlığın zahiri deyil, batini (niyyət və ixlas) tərəfinin əsas olduğunu bildirir.
......
3. Tarixi kökü (İbrahim əhvalatı):
“Biz onu böyük bir qurbanla əvəz etdik.”
— Qurani-Kərim, Saffat 107
Bu ayə İbrahim peyğəmbər və oğlu İsmayıl peyğəmbər ilə bağlı hadisəni göstərir:
Allahın əmrinə tam təslimiyyət
Ən sevdiyini belə Allah yolunda fəda etməyə hazır olmaq
......
3. Hədislərdə qurbanlıq
1. Qurbanın əhəmiyyəti:
Məhəmməd peyğəmbər buyurur:
“Adəm övladı Qurban günü Allah yanında qurban kəsməkdən daha sevimli bir əməl etməz.”
— (Tirmizi, Ədahi, 1; İbn Macə, Ədahi, 3)
.......
2. Qurbanın savabı:
“Qurbanın hər tükü üçün bir savab vardır.”
— (Tirmizi, İbn Macə)
........
3. Qurban kəsməyənə xəbərdarlıq:
“İmkanı olduğu halda qurban kəsməyən bizim namazgahımıza yaxınlaşmasın.”
— (İbn Macə, Ədahi, 2)
.........
4. Qurbanlığın zərurəti (hökmü)
İslam alimlərinin fikrinə görə:
Hənəfi məzhəbində: vacibdir (imkanı olan üçün)
Digər məzhəblərdə: güclü sünnə (sünnə müəkkədə)
Vacib olmasının şərtləri:
Müsəlman olmaq
Ağıllı və həddi-buluğa çatmış olmaq
Maddi imkana sahib olmaq (nisab miqdarı)
......
5. Qurbanlığın hikmətləri
1. Təqva və ixlasın güclənməsi
İnsan Allah üçün qurban verərək nəfsini tərbiyə edir.
........
2. Sosial ədalət
Kasıblar ət yeyir, cəmiyyətdə birlik yaranır.
...
3. Şükür
Allahın verdiyi nemətlərin qədrini bilmək.
.........
4. İbrahim sünnəsinin yaşadılması
Bu ibadət İbrahim peyğəmbərin yolunun davamıdır.
......
6. Nəticə
Qurbanlıq:
Sadəcə heyvan kəsmək deyil
Allaha yaxınlaşmaq, itaət və təslimiyyətin simvoludur
Təqva, ixlas və sosial yardımı birləşdirən böyük bir ibadətdir.\sualcavab.ge