Ayətullah Muctehidi ruhani və haqq öyrənənlər üçün böyük ustad:

Məhum Ayətullah Müctəhidi Tehaninin həyatından /\"əziləinə deyidi ki, sən yaxşı dəs oxuyusan, amma uhani liası geymə...\" / / Hövzə infomasiya məkəzi məhum Ayətullah Əhməd Müctəhidi Tehaninin həyatı haqqında onun şagidləindən olan höccətülislam vəlmüslimin aməşk ilə söhətləşi. Söhətdə Ayətullah Müctəhidinin həyatından u günə qədə mətuata çıxmamış xatiələ ye alı. /Sual Ayətullah Müctəhidi ilə necə tanış oldunuz? / /Cava Mən şəmsi 1350-ci ildə Ayətullah Müctəhidinin mədəsəsi ilə tanış oldum. Gecələ oada təhsil alıdım. Mədəsədə gecə və gündüz olmaqla iki növə dəs keçilidi. Təhsil üçün vəsiqə tələ olunmudu. Mən aşqa i mədəsədə gündüzlə də təhsil alıdım. Nəhayət inqila aş vedi və şəmsi 1359-cu ildə Ayətullah Müctəhidinin mədəsəsində gündüz növəsi təhsilə aşladım. Mədəsədə təhsilə aşlamağıma məhum ustadın i müjdəsi də təkan vedi. Mən ustaddan təhsili davam etdiməyimin gec olu-olmaması aədə souşdum. uyudu ki, gec deyil, ciddi oxusan vaxt va. Onun u sözləi mənə vəhy kimi təsi etdi. Yaşa göə təəddüddə olsam da, u müjdədən sona ciddi şəkildə təhsilimi davam etdiməyə aşladım. Gündüzlə dəs oxuyu, gecələ dəs keçidim. 1360-1361-ci illədə ustadın təklifi ilə mədəsə daxilində müdiiyyət məsuliyyətini üzəimə götüdüm və 1363-cü ildə Quma gələnə qədə u işi gödüm. / /Sual Tələə seçimində məhum ustadın meyaı nə idi? / /Cava Məhum Ayətullah Müctəhidinin öz üsluu, öz meyaı vadı. Ustad tələə seçəkən onun simasına, zahii gökəminə, əftalaına diqqət yetiədi. əziləinə gündüz, əziləinə isə gecə təhsil almağı tövsiyə edədi. əziləinə deyədi ki, hələlik gecə təhsil almağınız məsləhətdi. u tələənin gecə növəsi təhsil dövündə əftalaına diqqət yetiə, əgə əyənsəydi onu gündüz növəsinə keçiədi. əziləinin çalışqanlıq və əxlaqını əyənəndə onlaa tövsiyə edədi ki, elm hövzəsinə getsinlə. elələinə deyədi ki, səndən tələə çıxa, hövzəyə gəl. i şəxsi mədəsəyə qəul edəndə şəxsən göüşə, 4, 5 il u tələəyə ciddi nəzaət edədi. / /uhani liasına çox ciddi yanaşıdı. i şəxsin dini təhsil almasını uhani liası geymək üçün kafi saymıdı. əziləinə deyidi ki, sən yaxşı dəs oxuyusan, amma lias geymə, get aşqa işlə məşğul ol. əziləini isə uhani liası geyməyə həvəsləndiədi. Tələə qəulunda i neçə məhələ nəzədə tutmuşdu. Əvvəlcə seçimdə diqqət yetiədi, sona təhsil zamanı nəzaət edədi, daha sona qəa çıxaadı ki, u şəxs uhani liası geysin, yoxsa yox. uhani liası alan tələə fəxlə deyədi ki, mən Ayətullah Müctəhidinin mədəsəsinin tələəsiyəm. Hamı ilidi ki, əzi tələələə lias geyməyi tövsiyə etmidi. Ayətullah Müctəhidinin tələə seçimində təcüəsi və əsiəti vadı. u işdə zəgə idi, əziləinə tələə olmağı tövsiyə edədi. Əgə həmin gəncin valideyni azı olmasaydı özü gedi valideyni ilə söhətləşədi. Ayətullah Müctəhidi ağda hə çiçəyə xüsusi diqqət yetiən i ağan idi. axadı ki, tələə necə dəs oxuyu, onun ustadı kimdi, dəsləini kiminlə ilikdə hazılayı, kiminlə elmi müahisə apaı? Sözünü deməkdən çəkinməzdi, mədəsədə nizam-intizama ciddi yanaşadı. O misilsiz i şəxsiyyət idi. Şəhid Quddusi oxşa üsluda tədislə məşğul olu. Mənim Qumda Ayətullah Müctəhidi mədəsəsi təsis etməyimin səəi u oldu ki, u şəhədə həmin üsluda fəaliyyət göstəən mədəsə gömədim. / /Sual Ayətullah Müctəhidi hansı ustadını çox xatılayadı? / /Cava Ayətullah-üzma üucedini çox xatılayadı. İmam Xomeyninin () əxlaq dəsləindən də azı idi. Ayətullah Seyid Əhməd Xansai haqqında xoş sözlə danışadı. ütün müctəhidləə höməti vadı. Deyədi ki, müctəhidlə çiçək kimidi, həəsinin öz əti va. elə deyidi \"Mən ədəiyyat kusunu şəhid Səduqinin hüzuunda keçmişəm.\" Ayətullah-üzma üucedinin kamillikləindən danışadı. Peyğəmələin həyatına da xüsusi diqqət yetiə, tez-tez onlaı yada saladı. Məclislədə tələələə öz təcüələindən söhət edədi. Təvəssül və iadətə xüsusi diqqəti vadı. uyuudu \"Şeyx Ədül-Kəim Haiinin müvəffəqiyyət qazanmasının səələindən ii əza məclisləində öndə dayanması olu. Əzadalıq zamanı tələələ onun axasınca həəkət edədi.\" / /Ustad uyuudu \"Əgə tələə övzə oxumasa, övzə məclisinə getməsə tələəliyə yaamaz. Təkcə dəs oxumaq əs etmi.\" Ayətullah Müctəhidi övzə məclisləinə getməyən tələələi danlayadı. / /Sual Ustadın ətafdakılaa, tələə olmayan şəxsləə təsii necə idi? / /Cava Ayətullah Müctəhidi hətta aza əhli, tacilə üçün gecələ dəs keçədi. Meacus-Səadə, Şəhi-səhifə va aşqa kitaladan danışadı. Ustadın nəfəsi dəyən şəxsdə unu hiss edədin. Onun axşam dəsləində iştiak edənlədən ii də Dokto Çəman idi. Şəhadətə çatmış i çox şəxslə, SEPAH-dakı fəalla onun dəsləində iştiak edədi. Özü əza məclisi qua və tələələin hə məclisə getməsinə azı olmazdı. Onun quduğu əza məclisi çox caziəli oladı. Sözləi oluqca təsili idi. Elə hədislə seçədi ki, cəmiyyətin, insanlaın ehtiyacına cava vesin. Əsasən, ayə və hədisləə istinad edədi. Ustadlaa tövsiyə edədi ki, dəslədə hədislədən istifadə etsinlə. / /Sual Məhum ustadın səciyyəvi xüsusiyyətləi aədə xatiələiniz vamı? / /Cava Heç zaman gecə namazını tək etməzdi. Tələələə gecə namazı qılmağı tapşıa və una xüsusi diqqət yetiədi. Qeyətə, aşqalaı haqqında söhətə çox həssas idi. u aədə kita da yazmışdı. Əhli-eyt (ə) və alimləin həyatından çox söhət edədi. / /Məhum ustadın cəmiyyətin müxtəlif zümələinə təsii öyük idi. Gecə dəsləində hə zümədən, hə peşədən olan insanlaa ast gələdin. u dəsə yığışanla ustadın aşiqi idilə. Olduqca sadə yaşayadı. Əvvəllə icaədə yaşamışdı, sonala kiçik i mənzil almışdı. Ömünün sonuna qədə həmin kiçik mənzildə yaşadı. Atası dünyasını dəyişəndən sona evinin kənaında kiçik i topaq almışdı. Evləində çox vaxt övzə məclisi olduğundan ailəsi çətinlik çəkədi. una göə onla üçün ayıca şəait yaatmışdı. Çox əxlaqlı idi və u əxlaq çəçivəsində zaafatlaı vadı. / /Sual Ustad dünyasını dəyişəndən sona mədəsədə dəyişiklik aş vedi? / /Cava Ələttə ki, ustad dünyasını dəyişəndən sona mədəsənin uhiyyəsi dəyişdi. Amma yenə də u mədəsədə fəza aşqa mədəsələdən fəqləni. Özü sağ olanda dəsə gəlməyən müəllimi əvəz edədi. ütün fiki mədəsə idi. Əgə kimsə Həcc səfəinin xəcini öhdəsinə götüsəydi unu qəul etməz, mədəsənin xəcləini mühüm sayadı. Eşitsəydi ki, i tələə kiminsə Kəəla ziyaətinə getdiyini deyi, qeyət etmə söyləyədi. Deyədi ki, əlkə də o şəxsin vəzifəsi təhsil almaq olu, u səfəi ona günahyazılı. Dəfələlə vuğulayıdı ki, dəs oxumaq tələə üçün ən ali vəzifədi. Mühaiə zamanı da dəsləi saxlamadı. uyuadı ki, tələənin əmmaməsi düşmən qaşısında tank kimidi və mühaiə zamanı tank zavodunun işini dayandımazla. / /Sual Ömünün sonlaı aədə nə deyə iləsiniz? / /Cava Ömünün son günləində fiziki axımdan çox zəiflədiyi üçün mədəsəyə az gəlidi. Deyidi ki, üəyim hə yedən qıılı, fikim aşqa i yedədi. Hansı ki, ustadın mədəsəyə öyük diqqəti vadı, hətta övladlaından çox mədəsənin duumuna göə naahat oladı. Amma ömünün sonlaında mədəsəyə az gəlidi. ununla elə mədəsənin məsullaı və tələələə vaxtında tövsiyələini çatdııdı. / /Sual Tələələə daha çox nəyi tövsiyə edədi? / /Cava O i neçə nöqtəyə xüsusi diqqət yetiidi, u nöqtələdən ii gecə namazı idi. Təqlid məcələinə xüsusi ehtiamı vadı. Tələənin dəsdə iştiak etməməsinə göə naahat oladı. Tələənin simasına axa, zahii gökəminə diqqət yetiə, təvəkkül uhiyyəsini gücləndiməyə çalışadı. Mədəsəyə yeni gələn tələələə deyidi \"Kim tələəliyə gələndə ata-anasının, yaxınlaının köməyinə ümid ağlayısa, u yoldan uzaqlaşsın. Gözü onlaın əlində olan şəxs müvəffəq tələə olmayacaq. Allaha təvəkkül edin. Çünki ata-ana və aşqalaı dünyasını dəyişəcək, Allah isə həmişə va.\" uyuadı ki, həmişə Allaha təvəkkül etmişəm və Allah məni təmin edi. uyuudu \"u mədəsənin tələələi aşqa mədəsəyə dəsə getməsin. Çünki aşqa mədəsədə ona şəhiyə veiləcək və tələənin gözü həmin şəhiyədə qalacaq. İstəyiəm ki, tələə gözü tox olsun.\" Çalışadı ki, mədəsəyə yaxşı ustadla gətisin, tələələ aşqa yedə ustad axtamasın. Qəul etməzdki ki, onun mədəsəsində pəakəndə şəkildə kimləsə şəhiyyə vesin. Özünün şəhiyyə vemək icazəsi vadı. Şəhiyyəni elə veədi ki, tələənin şəxsiyyətinə toxunmasın. uyuadı ki, tələə şəhiyyə almamalıdı, ona şəhiyyə veilməlidi. u yolla tələənin məqamını qaldıadı. / /Sual Məhum Müctəhidinin müdiiyyət xüsusiyyətləindən nələi aşqalaına tövsiyə edədiniz? / /Cava i şəxs mədəsəyə müdiiyyəti qəul edisə vaxtını mədəsəyə səf etməlidi. elə etsə səməəsini göəcək. Mədəsə çox əhəmiyyətli yedi. Əgə müdiin təlaşı səyasində mədəsədə yaxşı tələə yetişisə, u savaa o da şəikdi. Ayətullah Müctəhidi i tələənin mədəsədə olmasını mədəsəyə zəəli saydıqda onu dəhal uzaqlaşdııdı. uyuadı ki, pis tələə aşqalaına da mənfi təsi göstəi. Təii ki, əvvəlcə xəədalıq edədi. Xəədalıq təsi göstəmədikdə onu mədəsədən çıxaadı. uyuadı ki, mən ağan kimiyəm və udama apaıam. İstəyədi ki, tələə mədəsədə yetişsin, aşqa yedən gəlməsin. / /Sual Cəna ustad haada dəfn olunu? / /Cava Vəsiyyət etmişdi ki, öz mədəsəsində dəfn edilsin. Şəxsi pulu ilə mədəsəyə itişik topaq almışdı. Oada aşqalaının da dəfn olunması üçün şəait va. Məhum ustad uyuudu ki, məndən sona əlkə aşqalaı da uada dəfn edildi, mən tək qalmadım./Vilayet.nu-az.com/