Şeytanın üç səhvi hansılardır?
Şeytanın (lən) üç səhvi /iz dəfələlə şeytanın dastanını eşitmişik. Ancaq şeytanın u əhvalatından necə iət götüəcəyimizə diqqət etməmişik. Əgə iət götüsəydik, onun getdiyi yolu getməzdik. (Teyan) /Şeytan üç səhv edi. Əgə iz insanla u səhvlədən iini elə etsək, şeytanın aqiətinə düça olaıq. Daxili sİmamız şeytan kimi ola. İstəmədən onun odusunun əsgəinə çeviləik. əhəimiz və vəlimiz İlis lənətlik ola. /iz həmişə fikiləşiik ki, ölüm ancaq qonşunun soağına gələ, izə heç aş çəkməz. iz heç vaxt fikiləşmiik ki, i gün gələcək iz də şeytan kimi cəzalandıılacağıq. Ona göə də öz səhvləimizə davam ediik. İət dəsi almııq. O zaman ki, gödüyümüz işin pis sonunu göüük, deyiik ki, Allah izim üçün u cü qəa vemişdi. Allah Quanda dəfələlə uyumuşdu ki, ey insanla, təkcə zahii gözünüzlə göməyin, həm də düşünün, təfəkkü edin. Gödüyünüz işin sonunu düşünün və sonunu göməyə çalışın. Keçmişdəkiləin əhvalatlaından iət götüün, nəsihət alın. Allah Təala ilisin də əhvalatını izim üçün əyan etmiş və ondan iət götüməyimizi istəmişdi. /iinci səhv. /Sühan Allah mələklədən istəyi ki, Adəm (ə) üçün səcdə etsinlə. İlisdən aşqa hamısı səcdə edi. “Və (yadına sal) o zaman(ı) ki, mələkləə «Adəmə səcdə və təzim edin!» uyuduq. İlisdən aşqa onlaın hamısı səcdə etdi. O (isə) oyun qaçıtdı və təkəü göstədi. O, (öz küfünü gizli saxlayan) kafilədən idi”. (“əqəə” 34). /İlisi cənnətdən qovan onun təkəüü idi. ədəxtliyi ona qələə çalı. Öz yaadılışı ilə fəx edi, insanın topaqdan yaadılmasını dəyəsiz hesa etdi. Şeytanın süqut etməsinin ən aşlıca amili u idi ki, o, cin idi və atəşdən xəlq edilmişdi. əlkə onun u əftaı yanlış düşüncələinin nəticəsi idi. O, məğu oldu və dedi ki, mən atəşdənəm. İnsan ki, topaqdan xəlq edilmişdi, mən necə ona səcdə edə iləəm. /Onun u təəsükeşliyi qələə çalı. u həəkəti həqiqətləi göməyə mane olu. Haluki, topaq əəkət və mənafe mənəyidi. Allah Təala topağı əəkət mənəyi qəa vemişdi. / /u məsələ mühümdü ki, ütün günahla hica kimi insan ağlını əhatə edə və onun həqiqətləi göməsinə mane ola. İnsanla da təkəü göstəilə. Mal, cah-cəlal, vəzifə və təhsilləi ilə öyünülə. Cahiliyyət dövünün insanlaı kimi qəiləi ilə elə fəx edələ. u qüu insanı səhv və xatalaa təəf süükləyə. u təkəülü insan dağlaı saay və saaylaı da dağ kimi göə. Qüu eynəyi insanlaı həqiqəti göməkdən uzaqlaşdıa. Həzət Əli (ə) uyuu “Məğu insan uzaqgöən olmaz”. / /İkinci səhv. /Şeytan öz üsyanı ilə Allahın elm və hikmətini kiçik hesa etdi. Özünü Allah hikmətindən üstün hesa etdi. Öz-özünə dedi “Allah necə mənə səcdə etmək üçün əm edi. Haluki, ili ki, mənim xilqətim atəşdən və insanınkı isə topaqdandı”. “Allah uyudu «Sənə əm etdiyim zaman, səcdə etməyinə nə mane oldu?» Dedi «Mən ondan daha yaxşıyam, məni oddan, onu isə gildən yaatmısan. (Od gildən daha yaxşıdı. una göə də daha yaxşıdan yaadılmış şey, daha yaxşıdı)”. (“Əaf” 12). / /İnsanlaın əksəiyyəti atil işləinə davam edilə. u, o demək deyildi ki, onla atili tanımıla. əlkə inadlaına göə elə edilə. Onla çox yaxşı ililə ki, u atil işləi onlaın aqiətini heç də yaxşı etməyəcəkdi. / /Özümüzə i nəzə salaq. əzən Allah üçün vəzifə təyin ediik. Allahın izim üçün qəa vediyi uziyə göə şikayət ediik. Elə istəkləimiz vadı ki, iizm xeyimizə deyildi. O qədə nalə çəkiik ki, axı şikayət ediik. / /u, o deməkdi ki, nəuzuillah, Allahım, mən Səndən çox iliəm. Mən u işin yaxşı olacağını iliəm, ancaq Sən ilmisən. Mənim elmim va, ancaq Sənin yoxdu. Xülasə əndəlik yeinə tanılıq ediik. Ən gözəli də udu ki, Sühan Allah ütün u çikinliklə, cəhalət və üsyan qaşısında izi Öz əhməti ilə əhatə edi. aşımıza nəvaziş əlini çəkə. Günahlaımızı ağışlaya. Əzalaı izdən uzaqlaşdıa. uzimizi həmişəkindən çox edə. Şeytan u səhvinə göə cənnətdən qovulu. “uyudu «elə isə, oadan (Cənnətdən, ya səmadan, ya mələkləin aasından, ya o məqam və ütədən) aşağı en! Çünki sənə oada təkəülük etmək yaamaz. eləliklə, oadan xaic ol ki, şühəsiz sən - alçaq və xa edilmişlədənsən»”. (“Əaf” 13). / /Üçüncü səhv İlis (lən) u qədə səhvinə göə süqut edi. Allah əhmətindən qovulu. u səhvləinə göə Allahın ən çox nifət etdiyi məxluqa çevili. Ancaq u lənət onu yenə də yuxudan ayıltmı. Əvvəlki kimi yenə də təkəü atına minəək, aşqa i lənətlənmiş işə əl atdı. O, tövə etmək yeinə, Adəm (ə) və övladlaını yolundan çıxadacağına and içdi. Qəzə və paxıllıq gözləini ağlamışdı. Öz günah yükünü daha da ağı edi. Allahdan istəyi ki, Qiyamətə qədə onu sağ saxlasın. / /Şeytan ilk işini göü və Adəmi (ə) yolundan azdıı. u həəkəti Allahı qəzələndii. Ancaq Adəm (ə) tövə edəək, səhvini oynuna alı. Allah tövəsini qəul etdi. “(Ye üzündə i müddət qaldıqdan) sona, Adəm öz əi təəfindən əzi kəlmələ aldı (ona tövə təlqin olundu və ya öyədilən adlala ona tövə ilham olundu və o, tövə etdi). Allah da ona nəzə edəək tövəsini qəul etdi. O, çox tövə qəul edən və mehiandı”. (“əqəə” 37). Ona Cəayil (ə) nazil olu. Sənə adla öyədəcəyəm, əgə Allahı u adlala çağısanız, Allah tövəni qəul edəcəkdi. De “Ya Həmid və Muhəmmədin (s) və ya Alinin (ə) haqqına, Əlinin (ə) və ya Fatiin haqqına, Fatimə (s.ə) və ya Möhsünün haqqına, Həsənin (ə) və ya Qədimul-ehsanın haqqına, Hüseynin (ə) haqqına tövə ediəm. Həzət Adəm (ə) u eş əa Alisinin adına and veəək, tövə edi və Allah da tövəsini qəul edi. Ancaq İlis (lən) tövə etmədi və Qiyamətə qədə yolunu davam etdidi. Deyele.og