Qəbrİn qaranlığında münİsİmİz nədİr?
span style="font-size12pt;"1. Qəi evində müsəlmanın munusu Quan qiaətidi. / /Həzət Peyğəmə (s) uyuu “Qəi hə gün eş cümləni fəyad çəkə Mən tənha i evəm, ona göə mənə gələn zaman munisinizlə gəlin”. (Quan qiaəti). / /Quan qiaətinin aşqa iadətlə kimi xüsusi qayda-qanunlaı vadı. u qaydalaa iayət etmədən, Quanın haqqını əda etmək olmaz. Qainin çəkdiyi zəhmətlə hədə gedə. / /Quan qaisi tilavət zamanı pak olmalıdı. Quan oxuyan zaman dəstəmaz almaq müstəhə olsa da, ancaq Allah Taəla qaşısında ədə göstəən insan dəstəmazlı olmalıdı. Həmçinin ədənin və paltaın təmizliyi də şətdi. u şətlə qaini daha nuani edə, tilavətinin daha gözəl olmasına gətii çıxaa. Çünki Quan qiaəti aidlə Məudun söhətidi. Mövla ilə danışan zaman pak və təmiz olmaq lazımdı. / /Quan qaisi gəək Quana hömət etsin. Qiaət üçün elə zaman və məkan seçmək lazımdı ki, nuani kəlamlaın dəyəi itməsin. Çalışmalıdı ki, qiləyə təəf dayanı qiaət etsin. Əgə qai u şətləə əməl edəsə, Allahın məhuuna çevilə. Qai oxuduğu u nuani kəlamlaın mənasını dək etsə, daha çox sava qazana və elmi daha çox ata. / / /2. Gecə namazı. / /“Mən qaanlıq i evəm, ona göə də özünüzlə mənə təəf gələn zaman çıağ gətiin”. / /Gecə namazının üç fəziləti əyan edilmişdi / /a) İnsan qəlini nuani edə, sanki günəş atinində nu saçı. / /) İnsanın təiəti və fitətini də pak və aydın edə. Qəmi qəldən çıxada. O ii dünyanı qaanlıq göməz. / /c) Gecə yaısı deyilən ”əl-əfv” və istiğfa insan günahlaının ağışlanamsına səə ola. Çikinlikləi azala, insanın canı isə pak ola. / /3. Saleh əməl. / /“Mən i topaq evəm, ona göə də mənə təəf gələndə özünüzlə xalça gətiin”. (Saleh əməl). / /Quan uyuu “Əgə şəhə və kəndləin əhalisi iman gətisəydilə və təqvalı olsaydıla, şühəsiz göydən və yedən onlaın üzünə əəkətlə(in qapılaını) açadıq”. (“Əaf” 96). / /Əllamə Təatəai u ayənin təfsiində elə yazı “u ayədə adı çəkilən əəkət -salamatlıq, mal və övlad deməkdi. Adətən insan onlaın yoxluğu və məhv olması ilə imtahana çəkilə. Allah Təala u ayədə əəkəti elə i məcaya ənzətmişdi ki, İlahi nemətlə onun vasitəsilə insanlaa təqdim edili. Yağış və qa hə ii münasi vaxtda və münasi qədə yağa. Hava vaxtında isti və vaxtında soyuq ola. Nəticədə meyvələ ol ola. Ələttə u o zaman ola ki, insanla Allaha iman gətiələ və əks halda u məca ağlana”. / / /4. Kəlmeyi-şəhadeteyn. / /“Mən süünənləin eviyəm, ona göə özünüzlə mənə təəf gələndə padzəhlə (zəhəi zəələşdiənlə) gəlin”. (Lə İləhə İlləllah, Muhəmmədən (s) əsulallah!). / /Müsəlman o kəsdi ki, Allahdan aşqa tanı olmadığını qəul edə. Qəul edə ki, Həzət Muhəmməd (s) onun peyğəməidi. Hə kim u ikisini qəul edə, dilində onu deyəsə, müsəlman sayıla. / /İslamın dəəcələi vadı. O kəs ki, yazmağı və oxumağı ili, savadlı sayılı. O kəs ki, doktoluq səviyyəsindədi, yenə də savadlı sayıla. Ancaq u ikisi əaədimi? / /İslamın dəəcələi də elədi. İslam dinini həqiqi və zahii hissəyə ölmək ola. Həqiqi müsəlman olmaq iki şeylədi / /a) Əqidə və iman yəni, Allaha və Onun pak sifətləinə iman əsləmək, peyğəmələə (ə) o cümlədən Həzət Muhəmmədə (s) iman əsləmək. Qiyamətə, ehiştə, cəhənnəmə iman əsləmək. / /) Əməl yəni əgə kiminsə əqidəsi kamildisə, ancaq Allahın və Peyğəməin (s) əmləinə əməl etmisə, həqiqi müsəlman deyildi. Məsələn, əgə zəkat vemisə, həqiqi müsəlman deyildi. / /5. Sədəqə. / /“Mən yoxsul i evəm, ona göə də mənə təəf gələndə özünüzlə xəzinə gətiin”. (Sədəqə). / /Hədislədə oxuyuuq ki, infaq etmək sədəqədi. Həmin faydalaa malik ola. Həzət Peyğəmə (s) uyuu “Hə i ehsan - istə zənginə olsun, istəsə də fəqiə - sədəqədi. Ona göə də sədəqə vein, hətta əgə xumanın yaısı qədə olsa elə. Atəşdən çəkinin, hətta əgə xumanın yaısı qədə olsa elə”. / /Şühəsiz ki, u dünyada infaq müxtəlif səələlə həyata keçiili. əzən insanlaın aasında şöhət qazanmaq üçün, əzən uzinin çoxluğuna və isaf olmamasına göə və aşqa səələə göə. Ancaq həqiqi müsəlman infaqını Allaha xati, Allah azılığını əldə etmək üçün edə. / /əzən infaq halal maldan ola, əzən isə haam. Əgə infaqın və sədəqənin dəyəli olmasını istəyiiksə, Allah təəfindən qəul olmasını istəyiiksə, onu halal maldan etməliyik. Gizli halda infaq etməyin faydası və fəziləti daha çoxdu. / /“De «(İstədiyiniz kimi) - istə əğətlə, istəsə də ikahla xəcləyin, sizdən əsla qəul olunmayacaqdı. Çünki siz itaətsiz i dəstəsiniz». (“Tövə” 53). / /iyakala haqqında elə uyuu “Həmin o kəslə ki, mallaını iya və camaata göstəmək xatiinə xəcləyilə və Allaha və axiət gününə imanlaı yoxdu. Yoldaş və həmdəmi şeytan olan kəs (ilsin ki,) o çox pis i həmdəmdi”. (“Nisa” 38). / /eləliklə deyə iləik ki, qəi izdən eş şeyi istəyi Quan qiaətini, gecə namazını, saleh əməli, Allaha və Peyğəməə (s) itaət etməyimizi və sədəqə veməyimizi. Əgə u eş göstəişini yeinə yetisək, şühəsiz ki, xilas olmuşladan olaıq./span