Hansı İnsanlarla dost olmayaq?
span style="font-size12pt;"Cavanla - həyat ostanının tə gülləidi. Hə iinin öz əngi və əti vadı. Hə iinin yaxşı və pis sifətləi vadı. Cavanın uhu lətifdi və tez təsi altına düşə. Cavanın qəli və uhu oş i tala kimidi, oada nə əksən, o da itə. /Cavanın i şəxsiyyət kimi yetişməsində ailənin, cəmiyyətin, təhsil ocaqlaının və dostlaın təsii çox öyükdü. u amillədən ən təsilisi - dostdu. Cavanla təcüəsiz olduğu üçün, hiyləgə və fasid insanlaın təsii altına çox asan düşələ. uhlaı lətif və pak olduğu üçün hamıya inanı və hə kəsi eysiz qəul edilə. Cavanla həyəcanlı olula və u həyəcan əzən onlaa məntiqli düşünməyə imkan vemi. /Məsumla (ə) həmişə izə düz yolu göstəmişdilə. Onlaın nəzəinə göə, cavanlaın hansı dostladan uzaq olmasına işaə edək / /1. Paxıl insanla dost olma. /Əxlaqın əzil sifətləindən ii də paxıllıqdı. İmam Əli (ə) uyuu “Paxıllıq ütün çikinlikləin aşıdı”. Həsəd - təkəü, kiminsə nemətini məhv olmasını istəmək, kiminsə müsiətinə sevinməkdi. /Paxıl insan hə şeyi özü üçün istəyə. aşqalaına həqaət gözü ilə axa. O, intiqam alan və tünd xasiyyətdi. əhm və güzəşt etməz. İmam Əli (ə) uyuu “Həsəd insanın ahatlığı yoxdu”. /Paxıl insanın fikiləşməyə və təfəkküə vaxtı olmu. Dostluğu düşmənçiliyə çeviə. Dostlaı i-iindən ayıa. Özü i yeə çıxı ilmədiyi üçün aşqalaının müvəffəqiyyətini qəul edə ilmi. Daxili hissləini susdumaq üçün iftiaya, töhmətə əl atı. İmam Əli (ə) uyuu “Həsəd dəmansız əladı ki, paxıl insanın məhv olması və ya paxıllıq etdiyi insanın ölməsi ilə aadan gedə”. / /2. Yalançı. /Yalan - dilin əlalaındandı ki, fədi və ictimai təsiləə malik ola. Hə i pislikləin mənəyidi. İnsanı İlahi əhmətdən uzaqlaşdıa. İnsanlaı i-iinə ədgüman edə. Ümumi etimadı aadan apaa. İmam Həsən Əsgəi (ə) uyuu “ütün pisliklə i evdə cəmlənmişdi ki, açaı yalandı”. /Yalançı insan ili ki, dilində dedikləi qəlindəkinin əksinədi. u, nifaqın i növüdü. Həzət Peyğəmə (s) uyuu “Yalan - ikiüzlülük qapılaından iidi”. Yalançı öz alçaq məqsədinə çatmaq üçün yalana əl ata. İmam Əli (ə) uyuu “O kəs ki, çoxlu yalan danışa, aı azdı”. “Yalan - üsvayçılıqdı”. /Yalançı insan dost olmağa layiq deyildi, çünki ona etimad etmək olmaz. İmam Əli (ə) nə zaman minəə çıxadı, söyləyədi “Yaxşı ola ki, müsəlmanla üç nəfələ dost olmaqdan uzaq olsunla və onladan ii yalançıdı. Yalançı ilə yaşamaq sənin üçün xoş olmaz. Sənin sözləini aşqasına və aşqalaının sözünü sənə çatdıa. i dastanı qutaan kimi aşqasını ona qoşa. O yeə çata ki, düz danışan zaman heç kim ona inanmaz, insanlaın aasına düşmənçilik sala və sinələə kin toxumu səpə”. /Yalançı ictimai aitəni sasıda. İmam Səccad (ə) İmam aqiə (ə) uyuu “Oğlum, eş nəfələ dost olma. Onladan ii yalançıdı. Yalançı ilə dost olmaqdan çəkin. Çünki o, ilğım kimidi, uzağı sənin üçün yaxın və yaxını sənin üçün uzaq cilvələndiə”. / /3. Eyini kənada danışandan uzaq ol. /Məsumladan (ə) aşqa heç kim eysiz deyildi. iz insanlaın az-çox eyləimiz vadı. Onlaı aadan qaldımağa çalışııq. u eyləi aadan qaldımağın i neçə məhələsi vadı ki, onladan ii də eyi tanımaqdı. Eyləimizi tanımasaq, onlaı aadan qaldıa ilməyəcəyik. Peyğəməimiz (s) uyuu “Mömin, möminin aynasıdı”. İmam Sadiq (ə) uyuu “Mənim ən yaxşı dostlaım o kəslədi ki, eyləimi mənə hədiyyə edilə”. Həqiqi dost insanın eyini axasında deyil, üzünə deyəndi. / /4. Nadanla dost olma. /İnsanlaın əzisi nadan və axmaqdı. Yaxşı və pisi tanımıla. Hadisələi düzgün təhlil edə ilməzlə. Özləinə və aşqalaına çətinliklədə yadım edə ilməzlə. İmam Əli (ə) uyuu “İnsanın ağılsızlığı üç halda tanına ona aid olmayan məsələ haqqında danışanda, ona veilməyən suala cava veəndə, işlədə cəsaətsiz olmağından”. /Həzət (ə) aşqa yedə uyuu “Nadanla dostluqdan çəkin. Çünki o, sənə fayda vemək istəyəndə ziyan veə”. /eləliklə deyə iləik ki, paxıl, həsəd, yalançı, ey axtaan və nadanla dost olmayaq, çünki yaxşı nəticələ veməz./span