Mərifət əhlinin ibadəti necə olur?
span style="font-size12pt;"Quan təlimləinə və hədisləə əsasən, iadət üç məhələdən iaətdi. iinci məhələ iadətin müqəddiməsidi ki, iadətdən əvvəl yeinə yetiili. İkinci məhələ isə iadətdi. Üçüncü məhələ isə iadətin təqiatlaıdı ki, iadətdən sona yeinə yetiilə. /Xüsusi insanlaın iadəti adi insanlaın iadətindən u məhələləə iayət etmək və iadətin zahiinin və atininin düzgün yeinə yetiilməsi ilə fəqləni. Yəni, xüsusi insanlaın iadəti müqəddiməsiz olmaz. u insanla kamil hazılıqla iadətə aşlayala. İadətin özünü də qəl hüzuu və xüsusi diqqətlə yeinə yetiilə. u iadət sıf Allah üçün olmalıdı. İadətdən sona isə onun təqiləini yeinə yetiələ. u iadətləin dəyəini zəiflədə ilən əməlləi tək edələ. /Misal üçün, xüsusi insanlaın namazı əvvəl vaxtda, məsciddə və camaatla i yedə qılına. Namazda qəl hüzuu ola, Allahdan aşqa heç i şeyə və heç i kəsə diqqət etməzlə. Namazdan sona isə onun təqiləini edələ. Məsələn Həzət Zəhanın (s.ə) təsihi kimi. Xüsusi insanla üçün nafilə namazlaının xüsusi əhəmiyyəti vadı. Müstəhə namazlaı tək etmək onlaı qəmgin və pəişan edə. Allahla feyz aitəsini əldən vedikləi üçün tövə edələ. /Məhum Ayətullah Mizə Əli Şiazi İsfəhanı gökəmli alimləindən idi. O zaman ki, İsfahandan Quma gedi, i gecə alimləin i çoxu onu gömək üçün gəlilə. Söhətləi çox uzanı. Ona göə də alim hə gecə olduğundan daha gec istiahət üçün çəkilə ili. O gecə namazını tək etməli olu. Alim süh azanı ayağa qalxı və övladını əldən vemiş i insan kimi ağlamağa və nalə çəkməyə aşlayı. Deyi “Mən 16 yaşımdan əi gecə namazını tək etməmişəm. əlkə də o gecə u namazı ona göə qılmamışam ki, yesiz sözlə eşitmişdim”. Hədislədə də oxuyuuq ki, u cü işlə insanı gecə namazından məhum edə ilə. /əli, məifət əhli öz iadətləinə elə diqqət edələ. Əgə onu yeinə yetimək tofiqini əldən vesələ, Allah Təalaya tövə edələ. /İadətin zahiinə diqqət etmək, iadətləin şətləini düzgün yeinə yetimək - ümumi möminləin işidi. Ancaq xüsusi iman əhli zahii ilə yanaşı, namazın atininə də diqqət edə, iadətin qəul olma şəaitini düşünələ. Çünki iadətin ancaq zahiinə diqqət etmək - sadəcə onun vaci təəfini yeinə yetiməkdi. İnsanı mənəvi məhələyə və uhi kamala çatdımaz. /İnsanın namazı və aşqa iadətləi onu kamala çatdımalıdı. Həqiqi iman sahii ehiştdən əvvəl necə mənəvi məqama çatmağını düşünə. Ona göə də u insanla üçün namazda xata etmək və xəyala qapılmaq günahdı və u günaha göə tövə edələ. /u məsələ həcc və ümə səfəinə də aiddi. İnsan u səfəə uhani cəhətdən hazı olmalıdı. u iadəti də kamil şəkildə yeinə yetimək üçün onun müqəddimələini və təqiləinə ehtiyac duya. Həcc və ümə iadəti də gəək qəl hüzuu ilə yeinə yetiilsin. /İnsanlaın i çoxunun polemi undadı ki, öz vəzifələini yanlış müəyyən edələ. İadətin İlahi hədəfinə diqqət etməzlə. İnsanlaın əziləi ancaq gəzmək və səfəə çıxmaq üçün həcc və ya üməyə gedələ. u da onlaın iadətləinin dəyəini azalda. u cü iadətləin lazımlı mənəvi dəyəi olmaz. /Camaat namazından məhum olmaq, namazı əvvəl vaxta qılmamaq, həcc və ümənin qəul olmaması - insanın Allahdan qafil olmasına göədi. ütün u deyilənlə xüsusi insanla üçün günah hesa edili və ona göə tövə edələ. /Məhum Şəhid Sani ixlasla ağlı i hədis nəql edi “Qiyamət günü i əndəni gətiəcəklə və ondan souşacaqla ki, dünyada hansı işləi gömüşdü. O, deyə “Mən Allah izası üçün cihad etmişəm”. Ona deyələ ki, elə deyildi. Sən ona göə cihad etmisən ki, aşqası desin ki, gö nə qədə şücaətlidi. Sona əm olunu ki, onu cəhənnəmə atsınla. Sona i alim gətiələ ki, i ömü İmam aqi (ə), İmam Sadiq (ə) deyəək keçii. Ondan souşula ki, sən nə etmisən? Cava vei “Mən elm öyəni onu öyədidim”. Ona deyilə ki, sən yalan deyisən. Sən ona göə elmin dalınca idin ki, səni öyük sansınla. Xita ola ki, onu da cəhənnəmə atın. Ondan sona i kişi gətiilə ki, Quan qaisi ola. Ondan souşula ki, sən nə etmisən? Deyi ki, Allah üçün Quan oxumuşam. Ona deyələ ki, sən ona göə Quan oxumusan ki, sənə Quan qaisi desinlə. Çünki Quan oxumaq üçün yaxşı səsin va idi. Ona göə də yenə əm oluna ki, onu da atəşə atsınla”. /İadətləimizə diqqət edək və onu üç məhələyə öləək, yeinə yetiək. İxlaslı olmağa çalışaq. / /(Teyan/ Deyele.og)/span