Əbədİ əzab nə deməkdİr?

Yalnız Cəhənnəm yoluna (hidayət edə) ki, oada həmişəlik olaaq əədi qalala. u iş (saysız-hesasız insana sonu ilinməyən i müddət əzində məhdudiyyəti olmayan i əza vemək) Allah üçün asandı”. (“Nisa” 169). / /“Allaha və Onun əsuluna asi olanla üçün, şühəsiz Cəhənnəm əzaı vadı. Onla oada əədi qalala”. (“Cinn” 23). / /Alimləin i çox u ayələdə istifadə edilən əədi və cavidan sözləini təfsi etməyə çalışmışdıla. əziləi deyi ki, əədi sözü i məcazdı, ya da nisətən uzun i müddətdi. O insanla ki, ömülük məhkum olula onlaa deyili ki, əədi zindanlısan. Haluki, u dünyadakı heç i zindanda əədi qalmaq mümkün deyildi. İnsan ölən zaman zindan həyatı da sona çatı. / /əziləi deyi ki, günah onlaın ədənini elə üümüşdü ki, ömülük cəhənnəmdə qalala. Ancaq cəhənnəm eyni halda qalmı. i gün gələcəkdi ki, alovu aşqa alovla kimi sönəcəkdi. Cəhənnəm əhli xüsusi ahatlıq tapala. / /əziləi deyi ki, zaman keçdikcə və uzun müddət cəzalandııldıqdan sona onla həmin mühitə öyəşilə, yəni get-gedə ona adət edələ. Elə u zaman heç i növ əzaı hiss etməzlə. / /u məsələni izah etmək üçün üç şeyə diqqət etmək lazımdı / /1. Əədi cəza. u, o insanlaa aiddi ki, nicat qapısı üzləinə ağlanmışdı. Günahın xəcalət kölgəsi onlaın ütün qəl və canını üümüşdü. Həqiqətdə günahın ənginə oyanala. “əli, (sizə, uzun süən i əza gələcək, çünki) kim pis iş gösə və günahı (təka nəticəsində) onun ütün vücudunu (imanının aadan getməsi həddinə kimi) əhatə etsə, elə şəxslə Cəhənnəm əhlidilə və oada həmişəlik qalacaqla”. (“əqəə” 81). / /2. əziləi elə düşünü ki, i insana veilən cəza gəək günahın müddət və zamanı ölçüsündə olsun. u, yanlış fikidi. Çünki günah ilə cəza aasında aitə, zaman aitəsi deyildi. Yəni cəzanın müddəti günahın keyfiyyətinə göə olu. Onun zamanına göə deyil. Ola ilsin ki, i dəqiqədə i insanı öldüsün, öyük günaha atsın. uada göüük ki, günahın zamanı ancaq i dəqiqə olmuşdu. Ona göə də günahın keyfiyyətinə diqqət edilə. / /3. İnsanın Qiyamət günü düça olacağı cəza onun əməl və günahına göə olacaqdı. İnsanlaın o ii dünyada çəkəcəkləi ağı və əziyyətlə onlaın öz əməlinin nəticəsinə göədi. “Və (elə deyiləcəkdi) «u gün heç kəsə heç i zülm olunmayacaq və mükafatından azaldılmayacaqdı və siz etdiyiniz əməllədən aşqa i şeydən ötü cəzalandıılmazsınız (yaxud sizin cəzanız yalnız dünyadakı əməlləinizin təcəssümüdü)»”. (“Yasin” 54). / /“Pis əmələinin cəzası onlaa (geçəklik şəklində) zahi olacaq və istehza etdikləi şey (müxtəlif əzala) onlaı üüyəcəkdi” (“Casiyə” 33). / /“Hə kəs (əqidə və əməl məhələsində) yaxşı əməllə gəlsə, onun üçün (dünyada və axiətdə) ondan daha yaxşısı (mükafat) vadı və hə kəs pis əməllə gəlsə, pis iş göənlə yalnız günahlaı ölçüsündə cəzalandıılala”. (“Qəsəs” 84). / / eləliklə, deyə iləik ki, hə kəs u dünyada gödüyü pis əməlin səviyyəsinə göə axiətdə cəzalandıılacaqdı. Əgə nicat qapısı üzünə ağlanmışdısa, deməli əədi olaaq cəhənnəmdə qalacaqdı. / / /(Teyan/ Deyele.og)