İslama İman gətİrən İlk şəxs

span style="font-size12pt;"Islami qəul etməkdə heç kim Əli (ə)-dan qaağa düşməmişdi / / /Əli (ə)-ın həyatının ikinci hissəsini esətdən sona və hicətdən əvvəlki döv təşkil edi. u döv on üç ildən atıq olmamışdı. Əli (ə) ütün u müddət əzində Peyğəməin (s) hüzuunda olmuş və müəyyən vəzifələi öhdəsinə almışdı. u dövün həssas və maaqlı məsələləi İmam (ə)-a nəsi olmuş i çox iftixaladı. elə ki, u iftixala taix oyu Əli (ə)-dan aşqa heç kəsə nəsi olmamışdı. Onun ilk iftixaı islamı hamıdan əvvəl qəul etməsi, daha dəqiq desək, qəul etmiş olduğu çoxdankı müsəlmançılığını aşka etməsi idi. Islamı qəul edi tövhid ayininə iman gətiməkdə qaaqcıl olmaq Quanın təkid etdiyi işlədəndi. Quan aşka şəkildə elan edi ki, islamı qəul etməkdə qaaqcıl olan şəxslə Haqq-Taalanın azılığını kəs etməkdə və ilahi əhmətə nail olmaqda da qaaqcıldıla. Quan \"islamı qəul etməkdə qaaqcıl olmaq\" mövzusuna o qədə əhəmiyyət vemişdi ki, hətta Məkkənin fəth olunmasından əvvəl iman gətii Allah yolunda öz mal və canlaından keçənləi, məkkəliləə qələə çaldıqdan sona iman gətii cihad edənlədən üstün tutmuşdu. Islamın ilk çağlaındakı müsəlmanlaa və Mədinəyə mühaciət etməzdən əvvəl islamı qəul edənləə gəldikdə isə, onlaa daha atıq üstünlük veili. /Izah Məkkə şəhəi hicətin səkkizinci ilində fəth edilmişdi və islam Peyğəməi (s) esətdən on səkkiz il sona ütpəəstləin sığındıqlaı Məkkə şəhəini fəth etmişdi. Məkkənin fəth edilməsindən əvvəl iman gətiənləin imanlaına ona göə üstünlük veili ki, onla hələ islamın Əəistan yaımadasında hakimiyyətə çatı qüvvəyə minmədiyi, hələ də ütpəəstləin məkəzləinin alınmaz i qala sayıldığı və müsəlmanlaın mal və canlaını növənöv təhlükələ qaşısında təhdid olunduğu i vaxtda iman gətimişdilə. Peyğəməin Məkkədən Mədinəyə hicət etməsi, Ovs və Xəzəc qəilələinin, eləcə də Mədinə ətafındakı qəilələin islamı qəul etmələi nəticəsində müsəlmanlaın nisi qüdət əldə edəək həi əməliyyatlaın çoxunda qələə çalmalaına axmayaaq, təhlükə tamamilə aadan qaldıılmamışdı. Islamı qəul edi mal və candan keçməyin yüksək i dəyəə malik olduğu halda, sözsüz ki, Qüeyşin qüdətindən aşqa i qüdətin, aışmaz və düşmən qüvvələindən aşqa i qüvvənin olmadığı i şəaitdə imanı aşka edi islamı qəul etmək daha atıq və daha yüksək i dəyəə malik olmalıdı. Məhz u səədən də Məkkədə və Peyğəməin dostlaı aasında islamı hamıdan əvvəl qəul etmək heç i fəzilətlə müqayisə oluna ilməyən iftixaladan hesa olunudu. Ömə özünün xilafəti dövündə islamın ilk çağlaında işkəncəyə məuz qalmış altıncı müsəlmandan-Xəadan souşdu ki, Məkkə müşikləi səninlə necə əfta etmişdi? O, öz köynəyini çıxaı küəyindəki yanıqlaı və işkəncə izləini xəlifəyə göstədi və dedi ki, dəfələlə mənə dəmi zieh geyindii, saatlala Məkkənin qızma havasında, yandııcı günün altında saxlayıdıla, əzən od qalayı məni odun üzəinə atı və od sönənə qədə onun üstündə o təəfə-u təəfə süüyüdülə. /əli, doğudan da ən öyük fəzilət və mənəvi üstünlük islam yolunda hə cü əza-əziyyət və işkəncələə canla-aşla sinə gəəək u cətinlikləə səmimi qəldən qəul edən şəxsləə məxsusdu. /Hədisçilə və taixçilədən çoxu yazıla ki, Peyğəmə (s) aza etəsi günü isalətə (peyğəməliyə) məus oldu və Əli (ə) o günün saahı ona iman gətidi. əsuli-Əkəmin özü Əli (ə)-ın hamıdan əvvəl islamı qəul etməsini aşka şəkildə elan edi səhaələin ümumi yığıncağında elə uyudu \"Qiyamət günü (Kövsə) hovuzunda mənimlə göüşəcək ilk şəxs islamı qəul etməkdə ən qaaqcıl olanınız Əli ini Əu Talidi.\" /Əli (ə)-ın islamı hamıdan qaaq qəul etməsi ilə ağlı Peyğəməi-Əkəmdən, Əmiəl-möminin Əli (ə)-ın özündən, eləcə də sai din əhələimizdən nəql olunan əvayət və hədislə, həmçinin hədisçiləin və taixçiləin u məsələ aəsindəki əyləi o qədə çoxdu ki, onlaın hamısını u kitada yeləşdimək qeyi-mümkündü. Elə una göə də, u aədə təkcə İmamın öz sözləini və i taixi hadisəni nəql etməklə kifayətləniik. Əmiəl-möminin Əli (ə) uyuu \"Mən Allahın əndəsi, Peyğəməin (siğə) qadaşı və Siddiqi-əkəəm. Məndən sona u sözü (Siddiqi-əkə olmağı) yalançı və iftiaçıdan aşqa i kəs özünə aid etməz. Mən camaatdan yeddi il qaaq, əsulullah ilə namaz qılmışam. Mən onunla namaz qılan ilk şəxsəm.\" /İmam öz nəzəini aşqa yedə elə uyuu \"O günlə islam dini Peyğəməin və Xədicənin evindən aşqa i yeə yol tapmamışdı. Mən də u ailənin üçüncü şəxsi idim.\" /aşqa yedə İmam özünün islamı hamıdan əvvəl qəul etməsini elə əyan edi \"Ilahi, mən Sənə təəf gələn, Sənin əmini eşidi, Peyğəməinin dəvətini qəul edən ilk şəxsəm. Məndən qaaq islam Peyğəməindən aşqa, heç kim namaz qılmıdı.\"/span